Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu. (Mt 22, 34-40)
Suy niệm
MỘT TÌNH YÊU, HAI GIỚI RĂN
“Mến Chúa, yêu người” là nét độc đáo của Kitô giáo. Hai giới luật này tạo thành một thể thống nhất không thể tách rời và là nền tảng của đời sống luân lý Kitô giáo. Tất cả mọi điều răn đều quy về hai điều duy nhất là mến Chúa và yêu người.
Trong Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu nói đến một tình yêu trọn vẹn và phong phú. Trọn vẹn vì khi yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự, chúng ta được kín múc nguồn sức mạnh để yêu thương tất cả mọi người, không trừ ai. Phong phú vì tình yêu đích thực không có giới hạn và không loại trừ bất cứ ai. Thật vậy, mến Chúa và yêu người là hai khía cạnh của một tình yêu. Đã yêu mến Thiên Chúa thì phải yêu thương tha nhân. Nếu tình yêu có giới hạn và loại trừ, đó chưa phải là tình yêu trọn vẹn. Vì thế, mến Chúa và yêu người không thể tách rời, nhưng luôn gắn bó mật thiết với nhau, làm nên tình yêu đích thực.
Mến Chúa và yêu người
Qua Tin Mừng hôm nay, chúng ta thấy Đức Giêsu đã kết hợp hai giới răn: mến Chúa và yêu người. Lòng mến Chúa được thể hiện trọn vẹn qua tình yêu thương tha nhân. Yêu thương là hoa trái phát sinh từ lòng mến Chúa. Tình yêu dành cho Thiên Chúa phải dẫn chúng ta đến với tha nhân, và tình yêu tha nhân cũng là cách chúng ta biểu lộ lòng mến Chúa.
Đức Giêsu mời gọi chúng ta yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự, đồng thời yêu thương tha nhân như chính mình. Chính Người đã làm gương cho chúng ta. Trên thập giá, Đức Giêsu đã bày tỏ tình yêu đến cùng, sẵn sàng hiến mạng sống vì những người mình yêu. Thập giá trở thành biểu tượng của tình yêu tự hiến. Người Kitô hữu cũng được mời gọi trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Giêsu khi biết tôn vinh Thiên Chúa và yêu thương anh chị em như chính mình.
Tình yêu dành cho Thiên Chúa phải giúp chúng ta vượt thắng lòng tham lam, những mưu toan bất chính và thói ích kỷ chỉ biết tìm kiếm lợi ích cho bản thân mà bất chấp thiệt hại của người khác. Có thể chúng ta cần địa vị và danh vọng, nhưng vì yêu mến Chúa, chúng ta không thể bán rẻ lương tâm hay chà đạp phẩm giá của đồng loại. Có thể chúng ta cần của cải để bảo đảm cuộc sống, nhưng vì yêu mến Chúa, chúng ta biết sống quảng đại, chia sẻ với những người thiếu thốn và tích lũy cho mình những giá trị bền vững của Nước Trời. Có thể chúng ta bị người khác xúc phạm, đối xử bất công hoặc tìm cách làm hại, nhưng vì yêu mến Chúa, chúng ta được mời gọi kiên nhẫn, tha thứ và tìm kiếm con đường hòa giải trong tình yêu. Như vậy, chính khi sống trong tình yêu Thiên Chúa, chúng ta mới có thể vượt lên những tính toán ích kỷ để yêu thương tha nhân như chính mình.
Yêu thương là chu toàn lề luật
Yêu thương là cốt lõi và là linh hồn của lề luật. Xét cho cùng, đi đạo, sống đạo và giữ đạo không chỉ là chu toàn những bổn phận bên ngoài, nhưng còn là sống trong tình yêu đối với Thiên Chúa và tha nhân. Những việc đạo đức chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp chúng ta gắn bó với Chúa hơn và biết yêu thương con người hơn. Nếu chỉ giữ những hình thức tôn giáo mà thiếu tình yêu, đời sống đức tin sẽ trở nên khô cứng, mất đi sức sống và không còn phản chiếu dung mạo của Thiên Chúa là Tình Yêu.
Thánh Gioan khẳng định: “Thiên Chúa là tình yêu: ai ở lại trong tình yêu thì ở lại trong Thiên Chúa, và Thiên Chúa ở lại trong người ấy” (1 Ga 4,16). Ngài cũng nhấn mạnh: “Ai không yêu thương, thì không biết Thiên Chúa, vì Thiên Chúa là tình yêu” (1 Ga 4,8). Như thế, tình yêu không chỉ là một trong những đòi hỏi của đời sống Kitô hữu, mà còn là dấu chỉ cho thấy chúng ta thực sự biết Thiên Chúa và sống kết hợp với Người.
Đối với Thiên Chúa, chúng ta được mời gọi yêu mến Người hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn. Đối với tha nhân, Đức Giêsu dạy chúng ta yêu thương họ như chính mình. Người không dừng lại ở việc nhắc lại giới luật ấy, nhưng còn đưa tình yêu đến một mức độ cao hơn khi truyền dạy các môn đệ: “Đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15,12). Chính tình yêu tự hiến của Đức Giêsu trở thành khuôn mẫu và thước đo cho tình yêu của người Kitô hữu.
Mến Chúa, yêu người – hai giới răn không thể tách rời
Mến Chúa và yêu người là hai giới răn gắn bó mật thiết với nhau. Yêu mến Thiên Chúa phải dẫn chúng ta đến việc yêu thương tha nhân; đồng thời, tình yêu tha nhân cần bén rễ sâu trong tình yêu Thiên Chúa để không bị giới hạn bởi cảm xúc, lợi ích hay những tính toán cá nhân.
Giữa một xã hội mà con người đôi khi sống thờ ơ với Thiên Chúa và thiếu quan tâm đến nhau, mỗi người chúng ta cần tự hỏi: Liệu mình có đủ can đảm sống triệt để giới răn “mến Chúa, yêu người” hay không? Chúng ta có dám sống trung thực khi sự gian dối đem lại lợi ích, có dám tha thứ khi bị xúc phạm, có dám chia sẻ khi bản thân cũng còn thiếu thốn và có dám bảo vệ phẩm giá của người khác khi điều đó đòi hỏi sự hy sinh hay không?
Niềm tin vào Thiên Chúa, nguồn mạch của mọi tình yêu, phải giúp chúng ta biết yêu thương con người cách chân thành, quảng đại và bền bỉ. Khi sống như thế, chúng ta không chỉ thực hành một giới luật, nhưng còn trở thành chứng nhân cho tình yêu của Thiên Chúa giữa lòng thế giới.
Ước gì mỗi người chúng ta biết kết hợp mật thiết giữa lòng mến Chúa và tình yêu tha nhân, để qua đời sống của mình, mọi người có thể nhận ra dung mạo của Thiên Chúa là Tình Yêu. Amen.
Lm. Gioakim Nguyễn Xuân Văn
