TIẾNG VANG CỦA KERYGMA VÀ

LUỒNG GIÓ MỚI CỦA THÁNH THẦN TRONG VIỆC DẠY GIÁO LÝ

 

Trong những ngày Giáo hội thiết tha khẩn cầu Ngôi Ba Thiên Chúa hiện xuống sau biến cố Thăng Thiên, lời vị Thầy Chí Thánh năm xưa lại vang vọng với một sức sống mới: “Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần... Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em”(Ga 14,26). Lời ấy không chỉ nâng đỡ các tông đồ thuở xưa, mà còn là điểm tựa cho những thao thức từ khóa tập huấn của Giáo tỉnh Hà Nội từ ngày 06-08/5/2026 vừa qua với chủ đề: “Cùng nhau xây dựng kế hoạch đào luyện môn đệ thừa sai cho thiếu nhi và người trẻ hôm nay”.


Thách đố từ một thời đại phân mảnh


Đặt mình trước bối cảnh hiện đại, chúng ta không khỏi trăn trở khi các giá trị luân lý bị suy yếu, kéo theo đời sống đức tin của nhiều Kitô hữu bị lung lay. Thực trạng này để lại nỗi thao thức khôn nguôi: Làm sao để loan báo Tin Mừng hiệu quả trong một thế giới đầy phân mảnh? Đứng trước thách đố đó, Ủy ban Loan báo Tin Mừng trực thuộc HĐGM VN đã đề ra kế hoạch đào luyện đức tin hướng đến truyền giáo ngay từ tuổi thơ qua những bài giáo lý sống động.


Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên kỹ thuật số, nơi con người tiếp cận kho tàng tri thức chỉ bằng một cú chạm, nhưng lại thiếu đi năng lực nuôi dưỡng đời sống nội tâm. Nhiều em thiếu nhi có thể thuộc lòng giáo lý làu làu nhưng chưa hề cảm nghiệm được Thiên Chúa là Cha, xem việc tham dự Thánh lễ như một bổn phận bắt buộc. Đáng buồn hơn, không ít lớp giáo lý đang vô tình bị biến thành những giờ học phổ thông – nơi chỉ có học thuộc lòng, thi cử và kiểm tra kiến thức máy móc.


Trong khi đó, mệnh lệnh tối thượng của Đấng Phục Sinh lại là: “Anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ”(Mt 28,19). Giáo lý không đơn thuần là truyền thụ kiến thức, mà là nghệ thuật dẫn đưa con người vào cuộc gặp gỡ sống động với Đức Kitô. Như Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã khẳng định trong Tông huấn Evangelii Nuntiandi: “Loan báo Tin Mừng là ân huệ và ơn gọi riêng của Giáo hội, đó là căn tính sâu xa nhất của Giáo hội”* (số 4). Huấn giáo chỉ thật sự trọn vẹn khi phục vụ cho căn tính ấy.


Ý nghĩa đích thực của Huấn giáo và Lời loan báo đầu tiên (Kerygma)


Xét về từ nguyên, thuật ngữ "Huấn giáo" trong tiếng Hy Lạp là κατήχησις (katēchesis), nghĩa là “làm cho vang dội”. Bản chất của huấn giáo không phải là nhồi nhét khái niệm, mà là làm cho tiếng vang Tin Mừng rộn rã trong tâm hồn, đánh thức khát vọng tìm kiếm Thiên Chúa. Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo số 426 khẳng định: “Trọng tâm của huấn giáo là một Con Người: con người của Đức Giêsu Na-da-ret...”. Người giáo lý viên bước lên lớp không phải để giới thiệu một hệ thống luân lý cứng nhắc, mà là để trao ban chính Đức Kitô.


Trong Tân Chỉ nam cho việc Huấn giáo (2020), Đức Thánh Cha Phanxicô mời gọi Giáo hội tái khám phá vai trò cốt lõi của Lời loan báo đầu tiên (Kerygma): “Đức Chúa Giêsu Kitô yêu thương bạn, Người đã ban mạng sống của Người để cứu bạn, và giờ đây Người đang ở bên bạn mỗi ngày...”. Ngài nhấn mạnh: “Trên miệng của giáo lý viên phải luôn luôn vang đi vọng lại lời loan báo đầu tiên này” (Evangelii Gaudium, số 164).


Chúa Thánh Thần – Đấng biến đổi người dạy lẫn người học


Để Kerygma thực sự chạm đến tầng sâu tâm hồn các em, người giáo lý viên cần nhìn nhận Chúa Thánh Thần như vị đạo diễn tối cao của giờ giáo lý. Chính Ngài là Đấng "nội tâm hóa" Lời Chúa, chuyển hóa lý thuyết thành tương quan tình yêu.


Trong đời sống và việc giảng dạy:Trước khi là thầy dạy, giáo lý viên phải là môn đệ biết phủ phục trước tôn nhan Chúa. Không có Thánh Thần, người dạy dễ rơi vào chủ nghĩa công chức khô khan. Khi bước vào lớp, chính Chúa Thánh Thần ban ơn khôn ngoan để giáo lý viên chọn lựa ngôn từ phù hợp với trẻ thơ, đồng thời mở lòng mở trí cho các em phá tan những chia trí của thế giới công nghệ để nghe được tiếng Chúa.


Trong cuộc gặp gỡ biến đổi: Dưới sự hướng dẫn của Ngôi Ba, giờ giáo lý biến thành "không gian thánh" của cuộc gặp gỡ. Thánh Thần biến câu chuyện tình yêu trên Đồi Sọ năm xưa thành một thực tại đang diễn ra cho chính các em hôm nay. Từ kinh nghiệm được yêu thương, các em khởi sự một đời sống nội tâm sâu xa, biết thưa chuyện với Chúa như một người Cha và gắn bó với Ngài như người bạn tri kỷ.


Thiếu nhi trở thành môn đệ thừa sai: Ân sủng của Thánh Thần luôn có tính lan tỏa. Thấm nhuần tình yêu Đức Kitô qua các buổi gặp gỡ giáo lý, các em bước ra đời như những môn đệ thừa sai tí hon. Sứ mạng của các em là lối sống công bình, bác ái, biết vâng lời cha mẹ và can đảm sống thật thà tại học đường. Khi các em hồn nhiên chia sẻ về Chúa Giêsu cho bạn bè cùng trang lứa, chính là lúc tiếng vang của Kerygma đang tiếp tục được nối dài.


Nhìn lại hành trình huấn giáo, chúng ta nhận ra mọi phương pháp sư phạm đỉnh cao cũng sẽ trở thành "thanh la phèng phèng" nếu thiếu vắng hơi thở của Thần Khí Thiên Chúa. Cùng tái khám phá lời Loan báo đầu tiên (Kerygma) để chúng ta làm cuộc hoán cải tâm hồn dưới sự dẫn dắt của Ngôi Ba.


Ước mong mỗi giáo lý viên luôn biết quỳ gối xin ơn Thánh Thần trước mỗi giờ lên lớp. Để rồi, qua trái tim bừng cháy của người dạy, Chúa Thánh Thần lại thổi luồng gió mới vào tâm hồn các em thiếu nhi, biến các lớp giáo lý thành mảnh đất màu mỡ sản sinh ra những thế hệ môn đệ thừa sai trẻ tuổi cho Giáo hội hôm nay.

                         

                                                                                                                                                          Một tham dự viên.