Bài Tin Mừng hôm nay nằm trong ngữ cảnh giáo huấn của Chúa Giê-su về Nước Trời. Nhân câu hỏi của thánh Phê-rô về tha thứ, Chúa đã mở đầu dụ ngôn bằng câu quen thuộc: “Nước Trời giống như…”. Với nội dung dụ ngôn về vị vua quảng đại, Chúa muốn khẳng định: tha thứ không chỉ là đạo đức cá nhân, mà là điều kiện để sống trong Nước Trời.

Cần lưu ý đến sự chênh lệch về giá trị vật chất của hai món nợ. Trước hết là món nợ của người đầy tớ đối với vua. Giá trị món nợ này là mười ngàn yến vàng. Đây là con số phi lý, không thể trả nổi. Bản dịch Kinh Thánh TOB lượng giá món nợ này tương dương với 60 triệu ngày công của một người lao động trung bình. Để có được số tiền này, người đó phải làm việc suốt trong 164 năm không có ngày nghỉ. Hình phạt mà vị vua định áp dụng là bán bản thân anh ta, nhà cửa và vợ con để trả nợ. Những chi tiết đó cho thấy, việc trả nợ là điều không thể. Ấy vậy mà vị vua lại thương xót và quảng đại tha nợ cho anh ta, mà không đòi một điều kiện gì. Ông vua ở đây là hình ảnh của Thiên Chúa nhân từ. Món nợ khổng lồ là tội lỗi của con người xúc phạm đến Chúa. Dù món nợ lớn như thế, Thiên Chúa vẫn rộng lòng thứ tha. Giá trị của món nợ cũng tượng trưng cho tội lỗi con người trước mặt Thiên Chúa: không ai tự mình trả nổi món nợ này.

Nếu Thiên Chúa bao dung và rộng rãi với con người, thì con người lại quá cố chấp và ti tiện nhỏ nhen với đồng loại. Món nợ giữa hai người đồng loại (còn là bạn bè với nhau!) chỉ là một trăm quan tiền. Số tiền này có giá trị rất nhỏ so với món nợ trên kia. Người đầy tớ bất trung dễ dàng quên cảnh mình vừa phải lạy lục để xin tha nợ, và giờ đây hắn dửng dưng vô cảm khi thấy người bạn cũng làm như thế với mình. Hắn đánh đập người bạn, tống giam vào ngục, với thái độ hống hách và đe dọa.

Cuộc đời của chúng ta vẫn luôn luôn tồn tại những trường hợp như thế! Con người dễ dàng cúi mình trước thần linh và nhận mình là thân phận tội lỗi hèn hạ, nhưng không dễ dàng khiêm tốn hạ mình trước anh chị em để nhận lỗi. Chúng ta dễ dàng xin Chúa tha tội cho mình, nhưng không dễ bao dung tha thứ cho anh chị em. Mọi xung đột, bất hòa, chia rẽ và bạo lực cũng khởi đi từ sự cố chấp và ti tiện này.

“Phải tha thứ mấy lần? phải chăng là bảy lần?”. Thánh Phê-rô đã hỏi Chúa Giê-su như thế. Đối với Chúa Giê-su, tha thứ là vô biên, không thể tính toán bằng con số. Chúa cũng đã tha thứ cho chúng ta, thì chúng ta cũng phải tha thứ cho nhau. Đó là điều chúng ta đọc trong kinh Lạy Cha: “Xin tha nợ chúng con, như chúng con cùng tha kẻ có nợ chúng con”. Thánh Phê-rô đã dùng số bảy, tức là con số đầy đủ trong truyền thống Thánh Kinh, giống như bảy ngày của công trình sáng tạo. Đối với Phê-rô, tha thứ bảy lần đã là nhiều lắm. Nhưng Chúa Giê-su không muốn dừng lại ở con số bảy. Khi khẳng định phải tha thứ “bảy mươi lần bảy”, Chúa không có ý dùng một công thức toán học, mà Người muốn mời gọi một sự tha thứ hoàn toàn, không giới hạn. Chúa Giêsu phá vỡ mọi tính toán pháp lý và đưa Phêrô vào lô-gic của Nước Trời, nơi tha thứ không thể đếm được.

“Xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả hết!”. Câu này được nói tới hai lần, nhưng tính khả thi của hai lời nói ấy hoàn toàn khác nhau. Lần trước là của người mắc nợ vua mười ngàn yến vàng; lần sau là của người mắc nợ bạn bè một trăm quan tiền. Như đã nói ở trên, người đầy tớ nợ vị vua món nợ quá lớn, có nói vậy cũng chẳng làm sao để trả. Ấy vậy mà vị vua vẫn tha. Người đồng bạn nợ món nợ quá nhỏ, cũng nài nỉ một câu như thế, mà người bạn lại dứt khoát không tha. Chi tiết này nêu bật sự tương phản giữa lòng nhân hậu của Thiên Chúa và lòng ti tiện nhỏ bé của con người. Dù biết chắc người bạn có thể trả, tên đầy tớ bất trung vẫn không tha. Đó là sự cố chấp của con người chúng ta.

Tác giả sách Huấn Ca đã phê phán sự oán hờn và giận dữ, và coi đó là điều ghê tởm. Ông cũng nêu rõ: nếu cứ nuôi lòng hờn giận, làm sao có thể xin Chúa thứ tha và chữa lành? (Bài đọc II). Lời chúc tụng Chúa trong Thánh vịnh 102 (Đáp ca) có cùng một nội dung với Bài đọc I và bài Tin Mừng, đồng thời mời gọi chúng ta nhận ra lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa đối với chúng ta. Lịch sử đời sống cá nhân mỗi người đều ghi nhận: biết bao lần chúng ta yếu đuối, Chúa vẫn thứ tha cho chúng ta, vì Ngài muốn chúng ta được an bình và hạnh phúc.

Dù tội lỗi của con người quá lớn, Thiên Chúa cũng rộng lòng tha thứ cho chúng ta trong Chúa Giê-su và nhờ máu Chúa Giê-su. Có lẽ nào chúng ta không nhận ra tình thương ấy, để rồi qua Đức Ki-tô, chúng ta được hòa giải với Chúa? Thánh Phao-lô khẳng định: dù sống, dù chết, chúng ta vẫn thuộc về Chúa (Bài đọc II).

Trên cây thập giá, khi sắp trút hơi thở cuối cùng, Chúa Giê-su đã cầu nguyện với Chúa Cha: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm!” (Lc 23,34). Đây là giáo huấn sâu sắc nhất. Đây cũng là gương mẫu hoàn hảo nhất về sự tha thứ.


+TGM Giu-se Vũ Văn Thiên