Suy niệm Lời Chúa | Chúa nhật Tuần XXXII Thường niên Năm A

Suy niệm

KHÔN NGOAN ĐỂ ĐÓN CHÚA

Trong cuộc sống, ai mà chẳng có đôi lần vấp ngã, thất bại hay đưa ra những lựa chọn thiếu khôn ngoan? Điều quan trọng không phải là chúng ta chưa từng sai lầm, nhưng là biết rút ra bài học từ những sai lầm ấy để trưởng thành và sống tốt hơn. Nhà thơ Tố Hữu từng viết:

“Ai chiến thắng mà không hề chiến bại,

Ai nên khôn mà chẳng dại đôi lần.”

Tuy nhiên, khôn ngoan không chỉ được đánh giá bằng những thành công hay lợi ích mà chúng ta đạt được. Nguyễn Bỉnh Khiêm đã từng nhắc nhở:

“Ở đời có dại mới có khôn.

Khôn được ích mình, đừng để dại.

Khôn mà hiểm độc là khôn dại.

Dại ấy hiền lành, ấy dại khôn.”

Như vậy, cái khôn và cái dại không đơn thuần được phân định bởi sự thành công hay thất bại, nhưng còn tùy thuộc vào cách chúng ta sống, lựa chọn và đối xử với người khác. Có những điều người đời cho là khôn ngoan, nhưng trước mặt Thiên Chúa lại là sự dại dột. Ngược lại, có những điều người đời cho là thiệt thòi, nhưng trong ánh sáng Tin Mừng lại chính là sự khôn ngoan đích thực.

Bài Tin Mừng hôm nay, qua dụ ngôn mười cô trinh nữ, Chúa Giêsu cho chúng ta thấy cụ thể sự khác biệt giữa người khôn và kẻ dại. Cả mười cô đều cầm đèn đi đón chàng rể, nhưng chỉ có năm cô khôn ngoan chuẩn bị dầu dự trữ. Khi chàng rể đến, các cô có dầu được vào dự tiệc cưới, còn những cô không chuẩn bị thì bị bỏ lại bên ngoài. Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta nhìn lại sự khôn ngoan trong đời sống đức tin. Bởi lẽ, điều quyết định không phải là chúng ta đã từng gặp gỡ Chúa hay chưa, nhưng là chúng ta có thực sự chuẩn bị tâm hồn để đón Người hay không. Chúng ta có tỉnh thức và sẵn sàng cho ngày gặp Đấng mà chúng ta mong đợi.

 Sự khác biệt giữa người khôn và kẻ dại

Điều đáng chú ý là cả mười cô trinh nữ đều có chung một mục đích: đi đón chàng rể. Cả mười cô đều có đèn, đều mong chờ và đều thiếp ngủ vì mệt khi chàng rể đến chậm. Thế nhưng, chỉ có năm cô được gọi là khôn ngoan, bởi vì các cô biết mang theo dầu dự trữ. Như vậy, sự khác biệt giữa người khôn và kẻ dại không nằm ở việc các cô có ngủ hay không, nhưng ở chỗ các cô có chuẩn bị đầy đủ để đón chàng rể hay không. Đây cũng chính là điều Chúa Giêsu muốn nhắn nhủ chúng ta. Trong đời sống đức tin, có thể chúng ta đều mang danh Kitô hữu, đều tham dự Thánh lễ, đọc kinh và cầu nguyện. Nhưng điều quan trọng hơn cả là chúng ta có thực sự chuẩn bị tâm hồn để đón Chúa hay không.

Dầu dự trữ trong dụ ngôn có thể giúp chúng ta liên tưởng đến đời sống đức tin được nuôi dưỡng bằng Lời Chúa, cầu nguyện và những việc lành phúc đức. Đó là tình yêu thương, lòng bác ái, sự tha thứ, hy sinh và phục vụ mà chúng ta âm thầm thực hiện mỗi ngày. Những điều ấy không thể được chuẩn bị trong chốc lát, cũng không thể vay mượn từ người khác vào giây phút cuối cùng. Mỗi người phải tự mình xây dựng mối tương quan với Thiên Chúa và chịu trách nhiệm về đời sống đức tin của mình. Như vậy, sự khác biệt giữa người khôn, kẻ dại là người biết sống hôm nay trong sự chuẩn bị cho ngày mai, biết sống cuộc đời trần thế trong viễn tượng đời đời.

 Khôn ngoan đích thực

Khôn ngoan đích thực là ân ban của Thiên Chúa. Sách Đệ Nhị Luật cho chúng ta biết rằng việc tuân giữ các giới răn của Chúa chính là điều làm cho dân Israel trở nên khôn ngoan và thông thái trước mặt các dân tộc (x. Đnl 4,6). Điều đó có nghĩa là sự khôn ngoan không chỉ đến từ kiến thức, kinh nghiệm hay khả năng tính toán của con người, nhưng còn đến từ việc biết lắng nghe và thực thi Lời Chúa. Lời Chúa không chỉ soi sáng những lựa chọn trong cuộc sống, nhưng còn hướng dẫn chúng ta trên con đường dẫn đến hạnh phúc đời đời. Tuy nhiên, sự khôn ngoan của Thiên Chúa không phải lúc nào cũng phù hợp với những tính toán của người đời. Thế gian thường coi trọng tiền bạc, danh vọng, quyền lực và những lợi ích trước mắt. Còn Chúa Giêsu lại mời gọi chúng ta sống khiêm nhường, yêu thương, tha thứ, hy sinh và phục vụ.

Có những lúc, người đời cho rằng tha thứ là yếu đuối, hy sinh là thiệt thòi, sống ngay thẳng là dại dột. Nhưng đối với người Kitô hữu, đó lại là con đường khôn ngoan dẫn đến sự sống đời đời. Như vậy, khôn ngoan theo Thiên Chúa là biết sử dụng những của cải trần thế để phục vụ những giá trị vĩnh cửu; biết tìm kiếm những điều cần thiết cho cuộc sống mà không để tiền bạc, danh vọng hay những thú vui chóng qua chiếm lấy vị trí của Thiên Chúa trong tâm hồn. Bởi vì, như Chúa Giêsu đã cảnh báo: “Nếu người nào được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống, thì nào có lợi gì? Hoặc người ta sẽ lấy gì mà đổi mạng sống mình?” (Mt 16,26). Đó chính là câu hỏi giúp chúng ta phân định giữa sự khôn ngoan của thế gian và sự khôn ngoan của Thiên Chúa.

 Khôn ngoan là biết chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ Chúa

Bài đọc thứ hai, thánh Phaolô nhắc nhở chúng ta về niềm hy vọng vào ngày Đức Kitô quang lâm. Người sẽ đến để đưa những ai thuộc về Người vào hưởng hạnh phúc đời đời. Đó không phải là một viễn cảnh xa lạ hay đáng sợ, nhưng là niềm hy vọng của những người sống trong Đức Kitô. Tuy nhiên, để có thể vui mừng đón Chúa trong ngày ấy, chúng ta cần chuẩn bị ngay từ hôm nay. Người khôn ngoan không đợi đến lúc tuổi già mới nghĩ đến Thiên Chúa; không đợi đến khi bệnh tật mới bắt đầu cầu nguyện; không đợi đến khi sắp lìa đời mới nghĩ đến việc sửa đổi cuộc sống. Người khôn ngoan biết rằng mỗi ngày sống đều là một cơ hội để yêu mến Chúa hơn, để làm điều thiện, để tha thứ và để chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ cuối cùng. Đối với chúng ta, những người Kitô hữu, dầu dự trữ không phải là những công trạng để mua lấy Nước Trời, nhưng là hoa trái của một đức tin sống động, được nuôi dưỡng bằng ân sủng Thiên Chúa và được thể hiện qua tình yêu thương.

Xin cho mỗi ngày sống của chúng ta trở thành một ngày chuẩn bị, mỗi việc lành trở thành một giọt dầu cho ngọn đèn đức tin, để dù Chúa đến vào lúc nào, chúng ta cũng luôn sẵn sàng đón Người. Và khi cuộc đời trần thế kết thúc, xin cho chúng ta được cùng với những cô trinh nữ khôn ngoan bước vào dự tiệc cưới muôn đời, nơi chúng ta được ở cùng Đức Kitô, Chàng Rể của Hội Thánh, trong hạnh phúc viên mãn không bao giờ tàn phai. Amen.

Lm. Gioakim Nguyễn Xuân Văn