Đoạn Tin Mừng này thuộc Bài Giảng Trên Núi: sau các mối phúc, Chúa Giêsu dạy các môn đệ một cách sống mới, một cách nhìn mới về cuộc đời và về mối tương quan với Thiên Chúa. Sự mới mẻ ấy được Người diễn tả như sau: “Anh em đã nghe dạy rằng… Còn Thầy, Thầy bảo anh em…”. Vậy hôm nay, Người muốn truyền đạt cho chúng ta điều gì mới mẻ trong đời sống Kitô hữu? Điều đó xem ra rất đơn giản, nhưng cũng vô cùng khó khăn: không gì khác hơn là yêu thương kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi mình. Để cụ thể hóa lời dạy này, chúng ta hãy nghĩ đến một hoặc nhiều người đã làm tổn thương chúng ta sâu sắc, hoặc đang tìm cách làm hại những người chúng ta yêu thương… Chúng ta có yêu thương và cầu nguyện cho họ không?

Như thể điều đó vẫn chưa đủ, Chúa Giêsu kết thúc bằng một lời mời gọi còn vượt quá khả năng của chúng ta: “Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.” Đứng trước một đòi hỏi dường như không thể thực hiện, chúng ta còn biết làm gì nếu không kêu lên cùng Chúa Cha và thú nhận sự yếu đuối, bất lực của mình trong việc tha thứ, yêu thương và nên hoàn thiện!

Tuy nhiên, sứ điệp của Đức Kitô không phải như vậy. Mục đích của Người không phải là đặt ra những đòi hỏi mới, khó hơn luật Do Thái, để chúng ta trở nên hoàn hảo hơn người khác. Người nói: “... để anh em thực sự trở nên con cái của Cha anh em.” Chữ “thực sự” này rất quan trọng. Người Do Thái vốn đã được coi là con cái Thiên Chúa, nhưng Chúa Giêsu nói rằng họ chưa thực sự là như vậy, họ còn thiếu điều gì đó. Không phải để đạt đến một mức độ cao hơn, nhưng để trở nên trọn vẹn chính con người họ đã là: những người con. Cuối cùng, đó là việc tìm lại nhân tính đích thực, bản tính nguyên tuyền của thụ tạo, và mối tương quan nguyên thủy của con người với Thiên Chúa trước khi phạm tội.

Điều này rất quan trọng để hiểu và sống sự mới mẻ đích thực của Kitô giáo. Sự sống mới mà Đức Kitô ban cho không phải là một sự thêm thắt hay cải tiến cho đời sống tự nhiên của chúng ta: đó là sự tái sinh bản tính đã sa ngã và phải chết của chúng ta, là việc chỉnh đốn những khuynh hướng lệch lạc, là sự viên mãn của hạnh phúc đã bị tội lỗi làm tổn hại. Đức Kitô không chỉ đưa ra những giới răn mới, nhưng dạy chúng ta trở nên chính con người sâu xa nhất của mình, điều mà tội lỗi đã phá hủy nơi chúng ta. Nhờ cái chết và sự Phục Sinh của Người, và qua các bí tích, Người đưa chúng ta trở về với một đời sống thực sự nhân bản mà Thiên Chúa đã dựng nên cho chúng ta.

Như vậy, chúng ta hiểu cách đọc lại đoạn Tin Mừng này: không phải như một đòi hỏi mới chồng thêm lên điều răn cũ chỉ yêu thương người thân cận, nhưng như một lời mô tả về chính điều chúng ta được tạo dựng để trở thành, về bản tính chân thật của mình. Đó chính là ý nghĩa của các mối phúc và của lời này: “Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.” Khi tin vào Đức Kitô và để cho ân sủng của Người biến đổi, chúng ta thực sự sẽ trở nên hoàn thiện, theo hình ảnh và họa ảnh của Thiên Chúa, như chúng ta đã được tạo dựng từ thuở ban đầu. Vì thế, việc yêu thương kẻ thù, cũng như toàn bộ giáo huấn trong Bài Giảng Trên Núi, trước hết không phải là một mệnh lệnh, nhưng là một mặc khải về chính con người sâu thẳm của chúng ta: những người con của Thiên Chúa, được tạo dựng để yêu thương vô hạn.

Lm Gioakim Nguyễn Xuân Văn chuyển ngữ theo Regnum Christi

Tác giả : Lm. Matthieu Boo d’Arc, LC