Với chủ đề “Hiệp nhất trong Đức Kitô, hiệp nhất trong sứ mạng”, Hội nghị quy tụ các tham dự viên trực tiếp và trực tuyến qua nền tảng Zoom, với hệ thống phiên dịch đồng thời sang bốn ngôn ngữ: Ý, Anh, Pháp và Tây Ban Nha. Trong ba ngày, các đại biểu cùng nhìn lại hành trình hình thành và phát triển của Liên hiệp, đào sâu linh đạo truyền giáo, đồng thời thảo luận những định hướng nhằm canh tân việc đào tạo và thúc đẩy tinh thần truyền giáo trong Giáo hội hôm nay.
1. Nhìn lại cội nguồn và căn tính sứ vụ
Hội nghị chính thức khai mạc vào lúc 16g00 ngày 29/10 với kinh Chúa Thánh Thần và lời nguyện khai mạc.
Với chủ đề “Roots and Wings. Mission – Local Church – PUM” (Cội nguồn và đôi cánh: Sứ mạng – Giáo hội địa phương – Liên hiệp Giáo hoàng Truyền giáo), Cha Nguyễn Đình Anh Nhuệ, OFM.Conv, Tổng thư ký PUM, đã gửi lời chào mừng và trình bày diễn từ khai mạc. Tiếp đó, Nữ tu Monika Juszka mở đầu chuỗi tham luận bằng việc điểm lại lịch sử hình thành và phát triển của Liên hiệp trong giai đoạn 1916–1926, đồng thời phân tích những thách đố đặt ra cho công cuộc truyền giáo trong bối cảnh hiện đại.
Tiếp nối chương trình, Cha Vito del Prete, PIME, trình bày về vai trò đồng hành của Liên hiệp với các Giáo hội địa phương. Điểm nhấn hôm nay là phiên tọa đàm về linh đạo của Chân phước Paolo Manna, Đức cha Guido Maria Conforti, cùng các vị thánh và chân phước có liên hệ với Liên hiệp.
Ngày đầu tiên khép lại trong bầu khí cầu nguyện với giờ Chầu Thánh Thể, có sự tham dự của cộng đoàn Đại chủng viện Urbaniana.
2. Đào sâu linh đạo và đổi mới công cuộc đào tạo truyền giáo
Ngày 30/10, các phiên tập trung đào sâu linh đạo truyền giáo nơi mọi thành phần Dân Chúa, đồng thời đề cập đến nhu cầu canh tân việc đào tạo truyền giáo trong Giáo hội.
Trong phiên buổi sáng, dưới sự điều phối của Nữ tu Monika Juszka, Đức cha Samuele Sangalli và Cha Paolo Tovo, SX, lần lượt trình bày về linh đạo truyền giáo của các giám mục và linh mục. Tiếp đó, Nữ tu Maria Rosa Venturelli, SMC, nhấn mạnh vai trò của đời sống thánh hiến trong việc khơi dậy và nuôi dưỡng tinh thần truyền giáo. Các tham luận cũng đề cập đến di sản truyền giáo của Đấng đáng kính Fulton Sheen do Bà Ines San Martin trình bày, và những định hướng được các Đức Giáo hoàng gửi đến Giáo hội qua các kỳ cử hành ngày Thế giới truyền giáo.
Vào buổi chiều, Đức cha Fortunatus Nwachukwu, Thư ký Phân bộ Khởi đầu Loan báo Tin mừng, mở đầu với tham luận về việc đổi mới công cuộc đào tạo truyền giáo trong Giáo hội, ngài dùng hình ảnh “Giáo hội của những bó lúa” (x. Tv 126) để nói về nỗi vất vả của tình yêu sứ mạng và mùa gặt hân hoan. Tiếp đó, Cha Armando Nugnes, Viện trưởng Đại chủng viện Urbaniana, trình bày về sự hoán cải truyền giáo trong các đại chủng viện. Phiên tọa đàm do Cha Giulio Albanese và Nữ tu Maria Rosa Venturelli điều phối đã tập trung trao đổi về những định hướng cụ thể cho sứ vụ Ad gentes trong bối cảnh hiện nay.
Ngày hội thảo thứ hai kết thúc bằng giờ Lần chuỗi Mân Côi truyền giáo quốc tế tại nhà nguyện Đại chủng viện Urbaniana, quy tụ các tham dự viên trong tâm tình hiệp thông và cầu nguyện cho công cuộc loan báo Tin mừng trên toàn thế giới.
3. Định hướng một kỷ nguyên truyền giáo mới
Sáng ngày 31/10, Hội nghị bước vào ngày cuối cùng với chủ đề “Caritas Christi urget nos: For a new missionary era of the Church” (Tình yêu Đức Kitô thúc bách chúng ta: Hướng đến một kỷ nguyên truyền giáo mới của Giáo hội), do Cha Vito del Prete, PIME, điều phối.
Tâm điểm của phiên bế mạc là bài tổng kết của Cha Nguyễn Đình Anh Nhuệ, OFMConv, với chủ đề “The future in the roots” (Tương lai trong cội nguồn). Qua bài trình bày, cha phác họa tầm nhìn và những cam kết mới của Liên hiệp, đặt trong sự liên tục với những định hướng truyền giáo của Đức Giáo hoàng Phanxicô và Đức Giáo hoàng Lêô XIV.
Cội nguồn linh đạo và căn tính Giáo hội
Liên hiệp Giáo hoàng Truyền giáo được Chân phước Paolo Manna khởi xướng năm 1916, giữa bối cảnh Thế chiến thứ nhất, và được Đức Giáo hoàng Bênêđictô XV phê chuẩn. Tư tưởng nền tảng của Liên hiệp được diễn tả qua nguyên tắc: “Toàn thể Giáo hội cho toàn thể thế giới”.
Theo đó, truyền giáo không phải là công việc dành riêng cho các hội dòng chuyên trách hay những nhà truyền giáo được sai đến các vùng đất xa xôi, nhưng thuộc về chính bản tính của Giáo hội và là trách nhiệm của mọi Kitô hữu nhờ Bí tích Thánh tẩy. Năm 1966, qua Tông thư Graves et Increscentes, Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã xác định Liên hiệp Giáo hoàng Truyền giáo là “linh hồn của các Hội Giáo hoàng Truyền giáo”. Điều này cho thấy vai trò cốt yếu của Liên hiệp không chỉ nằm ở việc gây quỹ hay đảm nhận công tác hành chính, nhưng trước hết là khơi dậy, nuôi dưỡng và thúc đẩy tinh thần truyền giáo trong lòng Giáo hội.
Những định hướng từ Huấn quyền Giáo hội
Sự chuyển đổi từ Liên hiệp Giáo sĩ Truyền giáo thành Liên hiệp Giáo hoàng Truyền giáo phản ánh sự phát triển trong nhận thức thần học về tính phổ quát của ơn gọi truyền giáo. Định hướng này cũng được đặt trong viễn tượng canh tân Giáo hội theo Tông hiến Praedicate Evangelium (số 67) của Đức Giáo hoàng Phanxicô.
Trong bài trình bày, Cha Nguyễn Đình Anh Nhuệ nhấn mạnh những định hướng quan trọng từ hai vị Giáo hoàng gần đây:
- Đức Giáo hoàng Phanxicô: Với viễn tượng một Giáo hội đi ra được trình bày trong Tông huấn Evangelii Gaudium, ngài mời gọi mọi tín hữu trở thành những môn đệ truyền giáo. Ba từ khóa được nhấn mạnh trong tiến trình đổi mới là hiệp thông, nhằm vượt qua chia rẽ và chủ nghĩa cá nhân; sáng tạo, để tìm kiếm những phương pháp và ngôn ngữ mới trong công tác đào tạo; và kiên trì, để nhẫn nại trong hành trình huấn luyện và nuôi dưỡng tâm hồn truyền giáo.
- Đức Giáo hoàng Lêô XIV: Qua sứ điệp nhân ngày Thế giới truyền giáo lần thứ 100 với chủ đề “Hiệp nhất trong Đức Kitô, hiệp nhất trong sứ vụ”, ngài nhắc lại rằng không một người đã lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy nào có thể đứng ngoài hoặc thờ ơ trước sứ vụ loan báo Tin mừng. Đồng thời, ngài mời gọi Liên hiệp Giáo hoàng Truyền giáo trở thành mạng lưới kết nối các ơn gọi, hội dòng và tổ chức cùng tham gia vào công cuộc truyền giáo của Giáo hội.
Năm ưu tiên chiến lược cho chặng đường phía trước của PUM
Từ những nền tảng linh đạo và định hướng của Huấn quyền, bài tổng kết đề xuất năm ưu tiên hành động nhằm củng cố và phát triển hoạt động của Liên hiệp trong thời gian tới:
1) Tái khởi động chiến dịch phát triển hội viên: Mở rộng mạng lưới linh mục, tu sĩ và giáo dân, quy tụ những người ý thức và tích cực dấn thân cho sứ vụ truyền giáo ngay tại môi trường sống và hoạt động của mình.
2) Đẩy mạnh đào tạo truyền giáo thường xuyên: Sử dụng các sứ điệp ngày Thế giới truyền giáo hằng năm như một lộ trình học hỏi thần học và đào sâu đời sống tâm linh, thông qua các khóa học trực tuyến, chia sẻ Kinh thánh và hội thảo đa ngôn ngữ.
3) Bồi dưỡng các giám đốc Hội Giáo hoàng Truyền giáo: Tăng cường năng lực và sự chuẩn bị cho các Giám đốc cấp quốc gia và giáo phận, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động truyền giáo tại các địa phương.
4) Cập nhật định hướng truyền giáo cho hàng giám mục: Phối hợp với Bộ Loan báo Tin mừng để tổ chức những chương trình đào tạo và bồi dưỡng dành cho các giám mục.
5) Thúc đẩy sự hợp tác rộng rãi: Tăng cường liên kết với các Giáo hội địa phương và các hội dòng truyền giáo, hướng đến sự cộng tác chặt chẽ và hiệu quả hơn trong công cuộc loan báo Tin mừng.
Những định hướng trên cho thấy kỷ niệm 110 năm thành lập không đơn thuần là dịp nhìn lại một chặng đường lịch sử, nhưng còn là cơ hội để Liên hiệp tái khám phá cội nguồn linh đạo, củng cố căn tính và mở ra những hướng đi mới. Đây chính là lời mời gọi biến dấu mốc kỷ niệm thành điểm khởi đầu cho một giai đoạn dấn thân mới, với những hoa trái sống động của sự thánh thiện và tinh thần truyền giáo giữa lòng thế giới hôm nay.
4. Thánh lễ sai đi
Hội nghị khép lại trong tâm tình tạ ơn và hiệp thông với Thánh lễ sai đi do Đức cha Fortunatus Nwachukwu chủ sự, cùng với 20 linh mục đồng tế. Thánh lễ quy tụ đông đảo tu sĩ, chủng sinh và giáo dân tham dự, trở thành điểm kết thúc đầy ý nghĩa cho ba ngày gặp gỡ, học hỏi và đào sâu linh đạo truyền giáo.
Đức cha chia sẻ thông điệp mạnh mẽ: Tất cả những ai đã lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy đều được mời gọi chung tay mang Tin mừng đến khắp cùng thế giới. Ngài đặc biệt lưu ý rằng chứng tá truyền giáo không chỉ được thể hiện qua lời rao giảng hay những hoạt động bên ngoài, nhưng trước hết qua sự hiện diện, tình yêu thương và tinh thần hy sinh của mỗi người trong đời sống hằng ngày.
Gợi lại tinh thần của Thánh Phaolô trong Thư gửi tín hữu Philípphê (Pl 1,19-26), Đức cha mời gọi mỗi người biết sống và dấn thân để Đức Kitô được tôn vinh, qua đó trở nên chứng nhân đích thực của Tin mừng giữa lòng thế giới.
Khép lại hội nghị, lời mời gọi hiệp nhất trong Đức Kitô và hiệp nhất trong sứ vụ tiếp tục vang lên như một định hướng xuyên suốt: Truyền giáo là trách nhiệm chung của toàn thể Dân Chúa. Kỷ niệm 110 năm thành lập Liên hiệp Giáo hoàng Truyền giáo vì thế không chỉ nhắc nhớ về di sản của những người đi trước, nhưng còn thúc đẩy mỗi Kitô hữu can đảm tiếp nối hành trình, để tình yêu Đức Kitô tiếp tục được loan báo và trở thành nguồn hy vọng cho thế giới hôm nay.
Lm. Giuse Đỗ Nguyên Vũ, SVD
Tổng hợp từ Rôma
Nguồn: hdgmvietnam.com
