- 1. Chúng ta biết chắc điều gì về chính Chúa Giêsu?
Các Phúc âm không cung cấp một bản tiểu sử đầy đủ theo nghĩa hiện đại. Tuy nhiên, chúng cho phép ta đạt tới một mức độ chắc chắn hợp lý về căn tính và sứ mạng của Chúa Giêsu. Ngài được trình bày như một người Do Thái thế kỷ thứ nhất, thi hành sứ vụ rao giảng với uy quyền độc đáo, gắn bó mật thiết với Thiên Chúa mà Ngài gọi là Cha, và để lại một ảnh hưởng sâu xa làm phát sinh đức tin Kitô giáo. Những dữ kiện này đủ để nói về Đức Giêsu của lịch sử, dù không cho phép tái dựng từng chi tiết cuộc đời Ngài.
- 2. Chúa Giêsu có biết mình là Thiên Chúa không?
- Câu hỏi này cần được đặt lại cho đúng ngữ cảnh lịch sử và ngôn ngữ. Đối với người Do Thái thời Chúa Giêsu, từ ngữ Thiên Chúa trước hết ám chỉ Đấng ngự trên trời. Vì thế, hỏi Chúa Giêsu có nghĩ mình là Thiên Chúa hay không, theo nghĩa đó, là một câu hỏi không thích hợp. Các Phúc âm cho thấy Chúa Giêsu luôn phân biệt mình với Chúa Cha, đồng thời ý thức về một tương quan độc nhất với Thiên Chúa, cho phép Ngài nói và hành động với uy quyền chưa từng có.
- Trong tiến trình đức tin của Giáo hội sơ khai, đặc biệt trong Tin mừng Gioan, ngôn ngữ về Thiên Chúa đã được mở rộng để bao hàm cả Chúa Con. Việc Tôma tuyên xưng Chúa Giêsu là “Lạy Chúa tôi và Thiên Chúa của tôi” diễn tả sự tiến triển trong nhận thức của các môn đệ, chứ không phải một sự thay đổi nơi chính Chúa Giêsu. Do đó, có thể nói rằng Chúa Giêsu biết mình có một căn tính đặc biệt, mà về sau Hội thánh gọi là Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật.
- 3. Ý thức về căn tính và sự tăng trưởng nhân loại
- Chúa Giêsu là con người thật. Ngài lớn lên, học hỏi và tích lũy kinh nghiệm như mọi con người khác. Điều này không mâu thuẫn với việc Ngài ý thức về căn tính sâu xa của mình. Cũng như con người biết mình là con người từ rất sớm, dù chưa thể diễn tả đầy đủ ý nghĩa của điều đó, Chúa Giêsu có thể biết mình là ai, mà vẫn sống trọn vẹn tiến trình nhân loại, trong đó có sự tăng trưởng về kinh nghiệm và sự cảm nghiệm đau khổ, đặc biệt trong biến cố vườn Cây Dầu.
- Các Phúc âm không nhằm mô tả nội tâm của Chúa Giêsu một cách tâm lý học, nhưng trình bày điều cần thiết cho đức tin. Vì thế, chúng nói nhiều hơn về điều Ngài mặc khải cho con người, hơn là điều Ngài tự ý thức về chính mình.
- 4. Tri thức thần linh và tri thức nhân loại
- Thần học kinh viện, đặc biệt nơi Thánh Tôma Aquinô, phân biệt tri thức thần linh của Ngôi Lời và tri thức nhân loại của linh hồn Chúa Giêsu. Tri thức thần linh không thể vận hành trực tiếp như một hành vi của trí óc con người. Vì thế, không thể đơn giản nói rằng vì là Thiên Chúa nên Chúa Giêsu biết mọi sự theo cách con người biết.
- Tuy nhiên, Chúa Giêsu có một tri thức trực tiếp về chính mình và về thánh ý của Thiên Chúa. Tri thức này không phát xuất từ suy luận trừu tượng, nhưng từ chính căn tính và mối tương quan độc nhất của Ngài với Chúa Cha. Nhờ đó, Ngài nói với uy quyền và mặc khải ý muốn của Thiên Chúa một cách trọn vẹn.
- 5. Tri thức sự kiện và giới hạn nhân loại
Không có chứng cứ Kinh thánh nào cho thấy Chúa Giêsu sở hữu một kho tàng tri thức sự kiện vượt quá kinh nghiệm và giáo dục của thời đại Ngài. Ngài biết những gì một người Do Thái Galilê có thể biết, nói những ngôn ngữ đã học, hành nghề lao động đã được dạy, và lớn lên trong sự khôn ngoan theo nghĩa Kinh thánh. Điều này không làm giảm giá trị thần linh của Ngài, nhưng xác nhận nhân tính đích thực của mầu nhiệm Nhập Thể.
- 6. Chúa Giêsu có biết mình sẽ chết không?
Việc ý thức rằng mình sẽ chết là điều tự nhiên đối với mọi con người. Trong bối cảnh sứ vụ, khi đối diện với sự chống đối ngày càng gia tăng, Chúa Giêsu hẳn đã linh cảm về một cái chết bạo lực. Những lời tiên báo về cuộc thương khó trong các Phúc âm cần được đọc trong ánh sáng của đức tin phục sinh của Hội thánh, vốn đã định hình cách trình bày các biến cố. Vì thế, không nhất thiết phải hiểu rằng Chúa Giêsu biết một cách chi tiết và chính xác mọi diễn tiến của cái chết Ngài sẽ chịu.
- 7. Chúa Giêsu có biết tương lai và sự phục sinh không?
- Có thể phân biệt giữa niềm xác tín phó thác rằng Thiên Chúa sẽ bênh vực người công chính và một sự hiểu biết chi tiết về cách thức tương lai sẽ xảy ra. Chúa Giêsu chia sẻ niềm tin sâu xa của truyền thống Kinh thánh rằng Thiên Chúa trung tín sẽ không để người công chính bị bỏ rơi. Tuy nhiên, nhiều nhà thần học hiện đại cho rằng không cần phải giả thiết Chúa Giêsu có một tri thức chi tiết, siêu nhiên về mọi biến cố tương lai.
- Lập trường cho rằng Chúa Giêsu có tri thức hữu hạn trong tư cách con người được xem là dễ dung hòa hơn với cả Thánh kinh lẫn tín lý. Nhân tính trọn vẹn bao hàm giới hạn của tri thức theo thời gian, trong khi thiên tính bảo đảm sự chắc chắn tuyệt đối của Ngài về thánh ý và kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa.
- 8. Kết luận
Trong Chúa Giêsu, ta gặp một sự kết hợp độc đáo giữa ý thức chắc chắn tuyệt đối về Thiên Chúa và sứ mạng Nước Trời, với cách diễn tả hữu hạn của một con người sống trong lịch sử. Chính sự kết hợp này làm nên chiều sâu mầu nhiệm của mạc khải Kitô giáo, đồng thời bảo vệ trọn vẹn cả thiên tính lẫn nhân tính của Đấng Cứu Độ.
Nguồn: hdgmvietnam
