Bài 04 – Giáo hội, Kinh thánh và công việc chú giải
1. Giáo hội và việc đọc Kinh thánh
Giáo hội Công giáo xác tín rằng Kinh thánh là Lời Thiên Chúa được linh hứng, nhưng Lời ấy được trao phó cho cộng đoàn Hội thánh, chứ không cho từng cá nhân tách rời khỏi đức tin chung. Vì thế, Giáo hội luôn nhấn mạnh vai trò của truyền thống và quyền giáo huấn trong việc bảo vệ ý nghĩa đích thực của Kinh thánh. Điều này không có nghĩa là Giáo hội độc quyền giải thích từng câu chữ của Thánh kinh, mà là bảo đảm rằng việc giải thích ấy không đi ngược lại đức tin tông truyền.
2. Chú giải Kinh thánh không phải là chú giải riêng tư tùy tiện
Một hiểu lầm phổ biến cho rằng người Công giáo chỉ được phép lặp lại những gì Giáo hội đã nói và không được tự mình tìm hiểu Kinh thánh. Thực ra, Giáo hội không đưa ra những chú giải chính thức cho phần lớn các bản văn Kinh thánh. Công việc của các nhà chú giải là nghiên cứu bối cảnh lịch sử, ngôn ngữ, văn hóa và ý hướng của tác giả thánh, nhằm hiểu điều bản văn thực sự muốn nói trong thời đại của nó. Những nghiên cứu này không nhằm tạo ra giáo lý mới, mà giúp Hội thánh hiểu sâu hơn Lời Chúa đã được mặc khải.
3. Phân biệt giữa giáo lý và cách diễn tả giáo lý
Giáo lý của Giáo hội không đồng nhất với cách diễn tả cụ thể của giáo lý trong từng thời kỳ lịch sử. Nhiều cách trình bày giáo lý chịu ảnh hưởng của khoa học, triết học và văn hóa đương thời. Vì thế, Giáo hội phân biệt giữa chân lý đức tin bất biến và hình thức diễn đạt có thể thay đổi. Ví dụ, giáo lý Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa không buộc người tín hữu phải hiểu trình thuật Sáng thế ký như một bản tường thuật khoa học hay lịch sử theo nghĩa hiện đại. Do đó, người Công giáo có tự do chấp nhận thuyết tiến hóa nếu vẫn tuyên xưng Thiên Chúa là nguồn gốc tối hậu của vạn vật.
4. Tự do và trách nhiệm của nhà chú giải
Các nhà chuyên môn Kinh thánh được mời gọi nghiên cứu với tự do học thuật, nhưng trong tinh thần khiêm tốn và hiệp thông với Giáo hội. Họ ý thức rằng khoa chú giải có những giới hạn, và những kết luận của mình không bao giờ là tuyệt đối. Khi gặp những điểm căng thẳng giữa nghiên cứu cá nhân và giáo huấn của Giáo hội, thái độ đúng đắn không phải là đối đầu, mà là đối thoại và tự vấn lại phương pháp cũng như giả định của mình. Trên thực tế, rất hiếm khi có xung đột thật sự giữa chú giải Kinh thánh nghiêm túc và giáo lý chính thức.
5. Lịch sử những căng thẳng và sự hòa hợp sau Công đồng Vatican II
Trong quá khứ, đặc biệt vào đầu thế kỷ hai mươi, đã có những xung đột giữa các nhà chú giải Kinh thánh và quyền giáo huấn, do bối cảnh lịch sử và nỗi lo bảo vệ đức tin trước các trào lưu phê bình cực đoan. Tuy nhiên, từ thời Đức Piô XII và nhất là sau Công đồng Vatican II, mối quan hệ này đã thay đổi sâu sắc. Tòa thánh và Ủy ban Giáo hoàng về Kinh thánh ngày càng được nhìn như những người đồng hành và nâng đỡ công trình nghiên cứu, chứ không chỉ là cơ quan kiểm soát. Các nhà chú giải được công nhận như những người phục vụ Lời Chúa và sứ mạng loan báo Tin mừng của Giáo hội .
6. Nguyên tắc căn bản cho người học và dạy Kinh thánh
Người học và dạy Kinh thánh trong Giáo hội được mời gọi giữ quân bình giữa hai thái độ. Một là trung thành với đức tin và giáo huấn của Giáo hội. Hai là cởi mở với những thành quả của khoa chú giải hiện đại. Kinh thánh cần được đọc trong Hội thánh, với trí tuệ, với đức tin và với tinh thần khiêm tốn. Khi đó, Lời Chúa không chỉ được hiểu đúng, mà còn trở thành nguồn nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng và sứ vụ mục vụ.
Nguồn: hdgmvietnam
