1. Kinh thánh duy từ là gì?

 -Thuật ngữ “duy từ” (fundamentalism) xuất hiện vào đầu thế kỷ XX như một phản ứng trước làn sóng phê bình Kinh thánh theo hướng lịch sử – khoa học, vốn khiến nhiều người lo sợ yếu tố siêu nhiên và nền tảng đức tin Kitô giáo bị xói mòn. Những người theo khuynh hướng này chủ trương bảo vệ các “nền tảng” của đức tin như việc Đức Maria thụ thai đồng trinh, các phép lạ của Đức Giêsu, sự phục sinh, thần tính của Đức Kitô và các chân lý cánh chung.

- Vấn đề không nằm ở chỗ bảo vệ các chân lý đức tin, vì đây cũng là điều Giáo hội Công giáo xác tín, nhưng nằm ở phương pháp. Để bảo vệ giáo lý, phái duy từ cho rằng cần phải hiểu toàn bộ Kinh thánh theo nghĩa đen, theo mặt chữ, và họ kết luận rằng bất cứ cách đọc nào vượt ra ngoài nghĩa lịch sử – văn chương đều đe dọa nền tảng đức tin. Theo quan điểm Công giáo, lối đọc này không cần thiết và cũng không thể chấp nhận về mặt tri thức, vì nó không tôn trọng các thể văn khác nhau trong Kinh thánh và vai trò của tác giả nhân loại trong công trình mạc khải.

2. Vì sao khuynh hướng duy từ trở nên nổi bật?

- Hiện tượng Kinh thánh duy từ bộc lộ rõ nét đặc biệt trong bối cảnh Hoa Kỳ, nhất là từ sau thập niên 1960. Trước đó, người Công giáo sống khá biệt lập trong những cộng đồng riêng, ít tiếp xúc với đời sống Tin Lành và cách giải thích Kinh thánh của họ. Khi các làn sóng di dân nội địa diễn ra và khi truyền thông đại chúng phát triển mạnh, người Công giáo ngày càng tiếp xúc với các chương trình giảng Kinh thánh của phái duy từ qua radio, truyền hình và các nhóm học Kinh thánh tại gia.

- Trong khi đó, đời sống Công giáo truyền thống vốn nhấn mạnh đến phụng vụ, lòng đạo đức bình dân và giáo huấn luân lý hơn là đào sâu Kinh thánh theo phương pháp học thuật. Khi gặp những cách giải thích Kinh thánh sống động, trực tiếp và đầy xác tín của phái duy từ, không ít người Công giáo cảm thấy bị cuốn hút và đặt câu hỏi về sự thiếu vắng một nền giáo dục Kinh thánh vững chắc trong chính cộng đoàn của mình. Chính sự thiếu chuẩn bị này khiến khuynh hướng duy từ trở thành một thách đố mục vụ nghiêm trọng.

3. Cách thế đối diện và chữa trị

- Đối diện với khuynh hướng Kinh thánh duy từ, Giáo hội không được chọn con đường tranh cãi gay gắt hay khinh thường. Vấn đề không phải là thắng thua trong từng bản văn, nhưng là giúp người tín hữu có một cái nhìn quân bình và trưởng thành hơn về mạc khải. Việc công kích trực diện thường chỉ khiến người duy từ khép chặt hơn trong thái độ phòng thủ và có nguy cơ đẩy họ đến chỗ đánh đồng đức tin với lối đọc chữ nghĩa cứng nhắc.

- Điều quan trọng là phải trình bày Kinh thánh một cách khôn ngoan, vừa trung thành với đức tin Hội thánh vừa tôn trọng các phương pháp chú giải nghiêm túc. Kinh thánh cần được giảng dạy và loan báo trong phụng vụ, trong giáo lý, trong các nhóm nhỏ và trên các phương tiện truyền thông, để người tín hữu không chỉ nghe những lối giải thích duy từ như là tiếng nói duy nhất về Lời Chúa.

- Song song đó, cần đầu tư nghiêm túc vào việc đào tạo giáo dân có khả năng học hỏi và hướng dẫn Kinh thánh. Khi giáo dân được trang bị kiến thức và phương pháp đúng đắn, họ không chỉ tránh được cực đoan duy từ mà còn trở thành những chứng nhân trưởng thành của Lời Chúa trong xã hội. Bên cạnh đó, Giáo hội cũng có thể học hỏi nơi các nhóm duy từ về tinh thần cộng đoàn và lòng yêu mến Đức Giêsu nồng nhiệt, để đời sống Kitô hữu không chỉ đúng về giáo lý mà còn sống động trong tình yêu.

- Tóm lại, cách chữa trị hữu hiệu nhất đối với khuynh hướng Kinh thánh cực đoan không phải là phủ nhận hay đối đầu, nhưng là xây dựng một nền văn hóa đọc và sống Kinh thánh chín chắn, vừa có chiều sâu trí thức vừa có sức nóng thiêng liêng, để Lời Chúa thật sự trở thành nguồn mạch nuôi dưỡng đức tin của Dân Chúa.


Nguồn: hdgmvietnam