Đền thánh Tử đạo Hải Dương không chỉ là công trình có kiến trúc uy nghi, độc đáo, nhưng còn là nơi để gặp gỡ với một ký ức linh liêng, lắng nghe tiếng vọng của đức tin và để trái tim mình được đánh động bởi gương của những anh hùng đức tin đã can đảm đổ máu mình làm chứng cho Đức Ki-tô. Ngày nay, dòng chảy ấy vẫn đang lưu truyền bằng chính cuộc đời của những chứng nhân âm thầm.
Mỗi lần nhớ về Đền thánh Tử đạo Hải Dương, lòng tôi lại trào dâng một niềm xúc động khó tả. Tôi trầm trồ trước vẻ tráng lệ của ngôi Đền đang từng ngày hoàn thiện, nơi những khối đá tảng được đẽo gọt tỉ mỉ, xếp chồng kiên cố tựa dấu chứng đức tin kiên vững của Dân Chúa, hôm qua, hôm nay và mãi mãi. Song song đó là hai hàng cột đá nguyên khối vươn cao sừng sững và vòm mái cong vút tựa vòm trời thu nhỏ ôm trọn cõi linh thiêng. Nhưng điều làm trái tim tôi thực sự nghẹn ngào hơn cả, lại chính là những tâm hồn đang âm thầm dệt nên cuộc đời mình bằng tình yêu Thiên Chúa trên mảnh đất thiêng này.
Mỗi chiều thứ Sáu, người tín hữu trở về Đền thánh Tử đạo Hải Dương để bày tỏ lòng tôn kính các Thánh Tử đạo và dâng Thánh lễ kính Lòng Thương Xót Chúa. Giữa dòng người hối hả ấy, ánh mắt tôi chợt dừng lại, lòng không khỏi xúc động trước hình ảnh một người phụ nữ ngồi trên chiếc xe lăn, chầm chậm tiến về phía Đền thánh, dẫu trong những ngày nắng gắt hay những buổi chiều mưa lạnh. Đôi chân ấy không còn đủ sức tự bước đi, thân xác ấy có thể đang mang nặng biết bao đau đớn, nhưng ngọn lửa yêu mến Thiên Chúa thì chưa bao giờ tắt và nó vẫn thôi thúc người phụ nữ vượt qua mọi rào cản để lên đường. Nhìn chiếc xe lăn lặng lẽ lăn từng vòng trên con đường tiến về Đền Thánh, tôi chợt tự hỏi lòng: “Phải chăng có những đôi chân dẫu chẳng còn có thể tự mình bước đi, nhưng lại chuyên chở một đức tin kiên cường hơn cả những đôi chân lành lặn?” Người phụ nữ ấy trở về nhà Chúa, không chỉ bằng chút sức lực ít ỏi của thân xác, mà còn bằng cả lòng yêu mến và niềm tín thác sâu xa. Bởi lẽ, điều đưa con người đến gần Chúa không phải là những bước chân nhanh hay chậm, mà chính là một trái tim luôn khắc khoải kiếm tìm và khao khát được ở bên Người.
Khi đón tiếp khách hành hương, lúc đứng ở bậc thang của Đền thánh, tôi cũng gặp biết bao người bước đi khó nhọc, mỗi bước chân nhích tới dường như đều khiến thân mình run lên vì đau đớn. Vậy mà họ vẫn muốn đến, vẫn khao khát được tận mắt ngắm nhìn công trình Đền thánh, vẫn mong được hiện diện trên chính mảnh đất mà các bậc tiền nhân đã can đảm đến cùng để làm chứng cho Đức Ki-tô. Những người tín hữu bình dị ấy chẳng nói những lời cao siêu, cũng chẳng làm những điều phi thường. Thế nhưng, chính cách họ âm thầm bước đi giữa những nhọc nhằn của cuộc sống lại trở thành một “bài giảng” sống động về lòng kiên trì, sự trung thành và đức tin bền bỉ nơi Chúa.
Bên cạnh đó, còn có biết bao con người đang miệt mài phục vụ Đền thánh trong thầm lặng. Có những người hằng ngày trung thành với từng giờ Chầu Thánh Thể, có những người lặng lẽ cầm chổi quét dọn, tỉa từng cành cây, dọn dẹp từng góc nhỏ để mỗi người hành hương khi trở về đều cảm nhận được không khí trang nghiêm, ấm áp như trở về chính gia đình thân yêu của mình. Có những hy sinh chẳng mấy ai nhìn thấy, những công việc không tên, những giọt mồ hôi rơi xuống mà không cần một lời ca ngợi. Họ cứ âm thầm làm, âm thầm trao đi, âm thầm góp phần gìn giữ vẻ đẹp cho ngôi nhà chung. Có thể tên tuổi họ sẽ chẳng bao giờ được khắc trên đá, công lao của họ chẳng được xướng lên trước đám đông, nhưng chính sự tận tụy ấy đang thổi sức sống vào từng viên đá của Đền thánh. Bởi nơi đây không chỉ đẹp nhờ nét vẽ của kiến trúc sư, mà còn trổ sinh hoa trái nhờ những tâm hồn biết yêu thương, những đôi tay biết phục vụ và những trái tim biết hiến dâng.
Qua những hình ảnh bình dị mà thiêng liêng ấy, tôi chợt nhận ra: tinh thần tử đạo chưa bao giờ là câu chuyện của quá khứ xa xôi. Tử đạo hôm nay có thể không còn là việc phải đổ máu tươi hay đối diện với gông cùm cực hình nơi pháp trường như các bậc tiền nhân, nhưng là tử đạo trong tâm hồn, là dám chết đi cho cái tôi ích kỷ, biết bước qua sự vô tâm, biết kiên nhẫn phục vụ khi chẳng ai ghi nhận, biết yêu thương khi chẳng mong nhận lại điều gì, và biết giữ vững ngọn đèn đức tin ngay cả trong những ngày tháng tăm tối nhất của đời người.
Các Thánh Tử đạo Hải Dương đã làm chứng cho Chúa bằng chính mạng sống của mình. Còn chúng ta, những con người đang sống giữa dòng chảy của thời đại hôm nay; chúng ta được mời gọi làm chứng cho Đức Ki-tô bằng chính đời sống thường nhật. Đó có thể chỉ là một việc phục vụ nhỏ bé, một lời động viên chân thành, một sự hy sinh thầm lặng, một lần gắng vượt qua mệt mỏi để thu xếp đến tham dự Thánh lễ, hay đơn giản là sự kiên trì cầu nguyện và giữ lòng tử tế giữa một thế giới đang dần trở nên thờ ơ, vô cảm.
Đền thánh Tử đạo Hải Dương không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của một thời hào hùng, mà còn là lời nhắc nhớ về trách nhiệm gìn giữ và trao truyền gia sản đức tin cho muôn thế hệ. Nơi đây, quá khứ và hiện tại giao thoa; máu đào của các chứng nhân xưa hòa quyện cùng những giọt mồ hôi, giọt nước mắt hy sinh bình dị của các chứng nhân hôm nay. Và từ mảnh đất thiêng liêng này, lời mời gọi sống thánh thiện, yêu mến Thiên Chúa và trung thành với Đức Ki-tô vẫn đang vang vọng trong trái tim mỗi người tín hữu.
Ước mong rằng mỗi lần trở về Đền thánh, chúng ta không chỉ mang theo những tấm hình đẹp, nhưng còn mang về một trái tim được biến đổi. Và trên chính mảnh đất đã thấm đẫm máu đào của các chứng nhân đức tin, tình yêu dành cho các thánh tử đạo không chỉ dừng lại ở lòng tôn kính, nhưng trở thành động lực giúp chúng ta sống đức tin sâu sắc và tiếp tục viết nên những trang sử đức tin của đời mình bằng đời sống yêu thương, bằng lòng trung thành và bằng những hy sinh âm thầm mỗi ngày.
Lạy Các Thánh Tử đạo Hải Dương, xin cầu cho chúng con!
Chủng sinh Giuse Phạm Quốc Uy
