Tổ chức đại lễ: Hiệp hành công sức cùng làm nên
Khi đến tham dự ngày lễ hành hương, quý khách dễ dàng nhận ra tinh thần hiệp hành qua cách trang trí với những hình ảnh và các câu đối trên cổng chào, băng rôn, khẩu hiệu. Điều này nổi bật nhất trên sân khấu chính với những hình ảnh hiệp hành giữa Chúa Kitô và Các Thánh tử đạo Việt Nam, cách riêng với Bốn Thánh tử đạo Hải Dương. Bên cạnh đó, một dòng chữ rất lớn, chủ đề của đại lễ, cũng thể hiện đậm nét tinh thần hiệp hành: “Đại lễ hành hương kính Bốn Thánh – Hiệp hành Chứng nhân nên thừa sai”.
Tinh thần hiệp hành còn được thể hiện trong việc bàn họp, đóng góp ý kiến trước khi triển khai công việc đại lễ. Khi bắt tay vào việc, mỗi người một việc và ai nấy đều ý thức chu toàn. Trên nguyên tắc, công việc không chồng chéo nhau, nhưng khi cần, mọi người vẫn hỗ trợ nhau. Nhờ tinh thần hiệp hành ấy, mỗi người đều phấn khởi lo việc của mình và cùng cộng tác để công việc chung được tốt đẹp.
Không chỉ những người trực tiếp tham gia, nhưng theo lời hiệu triệu của cha Trưởng ban, mỗi người tín hữu đều được mời gọi thông công. Người thì đóng tiền của, người thì góp sức, người khác lại bằng lời cầu nguyện. Điều này không chỉ tạo nên nguồn lực, mà còn giúp không ai cảm thấy mình ở ngoài hay bị bỏ lại, nhưng được hoà vào cộng đoàn, được dự phần lo việc Các Thánh. Qua đó, việc tổ chức không chỉ êm xuôi, mà còn góp phần như cùng nhau cất lên “Bài ca hiệp hành” trong dịp đặc biệt này.
Tam nhật: Hiệp hành trong cầu nguyện và hiệp thông
Ngày hành hương truyền thống được khởi đầu với Tam nhật kính Các Thánh tử đạo. Mỗi ngày trong Tam nhật đều được bắt đầu với các giờ chầu vào ban sáng và các giờ thánh vào ban chiều. Trong các giờ tôn vinh Chúa và kính nhớ Các Thánh tử đạo, ngoài các hội đoàn của Giáo xứ Hải Dương, còn có sự tham dự của các giáo xứ: Tân Kim, Kim Lai, Phú Tảo, Nhân Nghĩa và Mạn Nhuế.
Cuối mỗi ngày Tam nhật đều có Thánh lễ kính Các Thánh tử đạo theo các ý chỉ riêng: Tri ân tiền nhân – Canh tân đời sống – Hiệp hành thừa sai. Các giáo xứ đến tham dự và đảm trách phần phụng vụ Thánh lễ gồm: Liễu Dinh, Thắng Yên và Hào Xá. Sự tham gia trên vừa thể hiện tình hiệp thông, vừa cho thấy tinh thần đồng trách nhiệm với việc tái thiết gia sản chung của Giáo phận; đồng thời góp phần làm cho bầu khí đạo đức trước đại lễ thêm sinh động, sốt sắng.
Một trong những điều tạo dấu ấn thiêng liêng là cuộc cung nghinh thánh tích Các Thánh tử đạo từ nhà nguyện ra lễ đài. Cuộc cung nghinh đã quy tụ đông đảo tín hữu ở nhiều nơi, trong đó có các ca đoàn Giáo hạt Hải Dương cùng hiệp hành. Có lẽ đã từ lâu, tại Đền thánh chưa bao giờ đoàn rước kiệu lại đông đảo, đẹp đẽ, trang nghiêm và sốt sắng đến vậy. Đây cũng là hình ảnh sống động của “Bài ca hiệp hành” được cộng đoàn phụng vụ cùng nhau cất lên để chúc tụng Thiên Chúa và tôn vinh Các Thánh tử đạo.
Đêm diễn nguyện: Hiệp hành trong lời ca và tâm tình tạ ơn
“Đàn ca lên mừng Đức Chúa, vì Người đã thực hiện bao kỳ công” (Is 12,5) là chủ đề xuyên suốt của đêm diễn nguyện. Nơi linh địa Hải Dương, những kỳ công được thể hiện qua cuộc đời của Các Thánh tử đạo – những chứng nhân kiên trung với đức tin đến hy sinh mạng sống vì một tình yêu cao cả hơn mọi tình yêu (x. Ga 15,13). Thật là xứng hợp và ý nghĩa khi trước ngày đại lễ, đoàn con cái sum họp lại cùng nhau cử hành phụng vụ và cùng nhau “Đàn ca lên mừng Đức Chúa”, ngợi ca các anh hùng tử đạo – những bậc tiền nhân của mình và của Giáo phận mẹ Hải Phòng thân yêu.
Xét về hình thức, chương trình mang tên “Liên hoan hợp xướng” của các ca đoàn Giáo hạt Hải Dương. Nhưng những bài thánh ca tử đạo vốn vẫn được hát lên đó đây, khi cất lên tại mảnh đất thấm đẫm máu đào tử đạo, dường như trở nên linh thiêng và lắng đọng hơn. Với sự chuẩn bị công phu, các bài thánh ca được trình bày bằng một đức tin sống động và lòng yêu mến trào dâng. Chương trình không chỉ thể hiện nét đặc sắc của nghệ thuật, mà còn dẫn đưa người tham dự vào tâm tình cầu nguyện.
Một điều đọng lại nơi người tham dự, đó chính là sự tham gia của 15 ca đoàn đến từ 15 giáo xứ trong Giáo hạt Hải Dương, gồm: Hải Dương, Kim Lai, Tân Kim, Phú Tảo, Nhân Nghĩa, Mạn Nhuế, Đáp Khê, Hào Xá, Văn Mạc, Thắng Yên, Đồng Xá, Mỹ Động, Tư Đa, Kim Bào và An Thuỷ. Sự tham gia ấy không chỉ góp phần làm cho bầu khí trước ngày đại lễ thêm đông vui, chương trình thêm phong phú, mà còn thể hiện tinh thần hiệp hành trong gia đình con cái Các Thánh tử đạo Hải Dương và như một chứng tá của một Giáo hội hiệp hành. Tinh thần này phần nào cũng được gửi gắm qua những vần thơ mộc mạc trong lời phát biểu khai mạc – như một “Bài ca hiệp hành”:
Lễ Đền năm nay
khác năm xưa
Ca đoàn Giáo hạt hành hương về
Hoà cùng lời ca chúc tụng Chúa
Tôn vinh Bốn Thánh tại Hải Dương
Linh địa lưu dấu
gương anh dũng
Máu đào đổ xuống chỉ vì yêu
Mừng lễ Các Thánh, cùng nguyện ước
Hiệp hành Chứng nhân, sống yêu thương.
Ngày đại lễ: Hiệp hành trong hành hương và đức tin
Nhìn đoàn người đông đảo hân hoan, nô nức tuôn về Đền thánh từ muôn nẻo đường, như làm âm vang lời Thánh vịnh lên Đền (Tv 121/122), được nhạc sĩ linh mục Thành Tâm chuyển thể thành bài hát với tựa đề Lên Đền thánh: “Từ muôn phương ta về đây sánh vai lên đường, đường đưa ta lên đền Chúa ta…”.
Đoàn người hành hương từ muôn phương với đầy đủ thành phần: người trẻ, người già; người khoẻ, người yếu; người lành lặn, người khuyết tật; có đầy đủ giáo sĩ, tu sĩ, đông đảo giáo dân và có cả những người ngoài Công giáo; người trong Giáo phận, cả các đoàn đến từ những miền đất lân cận. Những điểm khác nhau ấy không làm nên sự cách biệt, mà góp phần tô điểm thêm sắc màu cho đoàn người hành hương về Đền thánh.
Có lẽ không có gì đẹp và sống động để diễn tả tinh thần hiệp hành cho bằng hình ảnh muôn người từ muôn phương hiệp hành tiến lên Đền thánh hôm nay. Dù khác nhau về điểm xuất phát, nhưng đều có chung một điểm đến là linh địa. Dù mỗi người đến mang trong mình những ưu tư riêng, nhưng tất cả đều thể hiện lòng yêu mến Chúa và Các Thánh tử đạo. Dù khách hành hương dâng lên những ước nguyện khác nhau, nhưng tất cả đều mong ước biết sống theo gương các ngài.
Tinh thần hiệp hành trong tâm tình và lòng yêu mến được thể hiện qua việc kính viếng Các Thánh tại các nhà nguyện, quảng đại ủng hộ tái thiết Đền thánh, sốt sắng hoà trong nghi thức hành hương trước Thánh lễ và tâm tình sốt mến khi cùng nhau hiệp dâng Thánh lễ kính Các Thánh tử đạo do vị chủ chăn Giáo phận – Đức cha Vinh Sơn Nguyễn Văn Bản – chủ sự, cùng với sự hiệp thông của linh mục đoàn Hải Phòng.
Trong lời chia sẻ của Đức cha chủ tế, Ngày hành hương truyền thống năm nay đượm tinh thần hiệp hành. Sự hiệp hành được thể hiện qua chính các công tác chuẩn bị, về bên ngoài cũng như nội tâm, đã giúp cho đại lễ được thành công. Cũng theo nhận định của vị chủ chăn Giáo phận, chính nhờ lời cầu nguyện trong tinh thần hiệp hành mà Chúa đã ban cho đại lễ được thời tiết thuận hoà, trong khi dự báo thời tiết bất thuận.
Theo cha Trưởng ban Tổ chức, sự hiệp hành của cộng đoàn hành hương đã làm nên sức sống của công cuộc tái thiết Đền thánh và sức sống cho ngày đại lễ. Quả thế, tinh thần hiệp hành đã thúc đẩy các tín hữu cùng chung tay xây dựng Đền thánh. Cũng chính dòng máu hiệp hành đã thúc bách khách hành hương tìm về kính viếng Các Thánh, cách riêng trong Ngày hành hương truyền thống hôm nay. Khi dòng người từ muôn phương hiệp hành nô nức tiến lên lễ Đền là lúc “Bài ca hiệp hành” bắt đầu vang lên.
Nối tiếp tiền nhân: Hiệp hành chứng nhân nên thừa sai
Lễ Đền trong Ngày hành hương truyền thống năm nay diễn ra trong niềm vui mừng, bởi ngôi Đền thánh bằng đá đang vươn mình chờ ngày khánh thành, các sinh hoạt thiêng liêng nơi Trung tâm hành hương ngày càng sinh động và dòng người tuôn đổ về hành hương mỗi ngày một gia tăng. Niềm vui ấy đang mở ra niềm hy vọng cho ngày mai tươi sáng, khi Đền thánh được hoàn thành và khuôn viên mở rộng, hầu những ai đến đây đều được đón tiếp với tinh thần hiệp hành và ra đi trở nên môn đệ thừa sai.
Tinh thần hiệp hành trong tiến trình tái thiết Đền thánh là điều rất đẹp, ý nghĩa và tạo nên sức mạnh để đi đến hoàn thành. Tuy nhiên, điều ấy chỉ hoàn thiện khi tinh thần và gia sản của tiền nhân được nối tiếp nơi con cháu. Các Thánh tử đạo Hải Dương là những người “Hiệp hành Chứng nhân”, thì mỗi người khách hành hương hôm nay cũng được sai đi để nên những chứng nhân hiệp hành. Mỗi khi cùng nhau loan báo Tin Mừng, cùng nhau làm chứng cho Chúa, là mỗi lần làm cho “lòng cha ông quay về với con cháu” (x. Lc 1,17), và cũng là đang tiếp bước hành trình hiệp hành của các bậc tiền nhân.
Đó cũng là thông điệp chính yếu được gửi đến mỗi người khi đến hành hương linh địa Hải Dương, nhất là trong Ngày hành hương truyền thống này. Cha ông xưa đã cùng nhau cất lên “Bài ca hiệp hành” để làm chứng cho Chúa; giờ đây, con cháu hãy làm cho bài ca ấy được tiếp nối. Bài ca này không cất lên bằng miệng lưỡi, nhưng bằng chính cuộc sống, qua việc cùng nhau làm chứng cho Chúa giữa dòng đời hôm nay.
Ngày đại lễ hành hương truyền thống, dẫu thật trang trọng và sốt sắng, rồi cũng sẽ trôi qua, nhưng âm vang “Bài ca hiệp hành” sẽ còn ngân mãi trong lòng người tham dự. Đó không chỉ là kỷ niệm khó quên, mà còn tiếp sức cho những ai muốn tiếp bước Các Thánh tử đạo Hải Dương trên con đường “Hiệp hành Chứng nhân”. Hành trình ấy là cùng nhau cất lên giữa dòng đời “Bài ca hiệp hành”: “Hiệp hành tái thiết Đền Các Thánh – Chứng nhân yêu thương nên thừa sai”.
Lm. Giuse Nguyễn Văn Vang
